Erişkinler ne biliyor?
Prof. Dr. Bengi Semerci’nin Çocuklarımızla Cinsellik Hakkında Nasıl Konuşalım? adlı yapıtı (Alfa Yayınları) beni yine edebiyatın olanaklarına aldı götürdü. Bunun iki sebebi var. İlki, git git, bütün alımlayışlarımda edebiyatın, alanını biraz daha genişletirsek, sanatın başı çekmesi. İkinci sebepse, arkadaşım Bengi Semerci’nin edebiyata bağlılığı.
Geçen yıl, edebiyatın ruhbilimle haşırneşirliği, ruhbilimin edebiyata etkisi/edebiyatın ruhbilime yararlar sunup sunamayacağı konusunda, televizyon için, Bengi’yle bir söyleşi gerçekleştirmiştik. Benim önerimdi. Çünkü geçmişteki konuşmalarımızdan Bengi Semerci’nin has bir edebiyat okuru olduğunu sezinlemiştim.

Televizyondaki söyleşimizde, Peyami Safa, Yusuf Atılgan, Oğuz Atay, dünya edebiyatından Dostoyevski, Rilke, Proust adlarının su gibi aktığını hatırlıyorum. Bir edebî metin diyordu, Bengi Semerci; büyük seziş yetisiyle, öyle bir kişilik çizebilir ki, o kişilikteki ruhsal iniş çıkışlar, ruhbilime örnek oluşturabilir, fırsat hazırlayabilir...

Altbaşlığı ‘Bebeklikten Gençliğe Cinsellik’ olan yeni çalışmasında Bengi Semerci edebiyattan örneklere yer vermemiş. Zaten yeterince karmaşık, çetin, çetrefil konuyu dağıtmamak, dallandırıp budaklandırarak akıl karıştırmamak için herhalde.

Bununla birlikte Mehmet Seyda’yı anmak istiyorum. Hakkı çok yenmiş Mehmet Seyda’yı. Bugün handiyse unuttuğumuz Mehmet Seyda’yı. Edebiyatımız, ergenlik, yetişme çağının cinsel sorunları çerçevesinde pek az durmuş. Semerci’nin ısrarla ve kaygıyla belirttiği, bu konular, sorunlar konuşulmaz!, bunlar ayıp şeylerdir!, tutumu, öyle sanıyorum ki, kıyısından köşesinden romanımızı, hikâyemizi de etkilemiş.
Oktay Akbal’ın Berber Aynası kitabındaki ‘Yabancı Okulda’ hikâyesi, bilgiden yoksun ergenin, cinsel dürtüsünün tutsağı olarak, kabalığa, hoyratlığa açılışını dile getirir. Unutamadığım bir hikâyedir. Füruzan o kadar içe işleyici ‘Benim Sinemaları’mda, gençliğe henüz adım atmış Nesibe’nin yıkıcı ekonomik düzende, cinsel açıdan mahvoluşunu anlatıyordu.
Konuyu, sorunu edebiyatın sağladığı olanakla irdeleyen Genç Törless, Musil’in nefis romanı bir başyapıttır.

Mehmet Seyda’ya gelince, birbirinin devamı sayılabilecek üç romanında -Yaş Ağaç, Bir Gün Büyüyeceksin, Cinsel Oyun- büyüme, yetişme çağının uçsuz bucaksız endişelerini kameme getirmişti. Asla yabana atılamayacak bu üç roman, sonra Seyda’nın bazı öyküleri, mesela Oyuncakçı Dükkânı’ndaki ‘cesur’ ‘Beyzadeler’, çocukluktan cinsel yaralanışların yetişkinlikte nerelere kadar sürüklenip durduğunu, bir türlü onmadığını irdeler.

Bengi Semerci, “... çocuklarla konuşmadan önce, cinsellik konusunda kendi yargılarımızı değerlendirmeliyiz” diyor, tipik örnekler vererek: Televizyon ekranındaki öpüşen çifte ‘İğrenç!’ demelerimiz, sokağa çıkan ergen kızın kılık kıyafetine takıntılı yaklaşımlarımız, mastürbasyon konusundaki düzmece yargımız, hele, evlilik dışı cinsel ilişki... Derken gerçek yaşamdaki sarsıntılar. Ancak bilginin ve şefkatin tedavi edebileceği sarsıntılara ya da yetişme çağının ‘doğal’ etkilerine erişkinlerin cahilce yaklaşımları. Yani bir toplumu dalga dalga ruh burkuntularına götürecek tehlikeli çizgi!..

Yazarın akıcı anlatımından söz açmayacağım. Baştan vurguladım: Bengi Semerci has bir edebiyat okuru.
Söz açmak istediğim, Çocuklarımızla Cinsellik Hakkında Nasıl Konuşalım?’dan çok şey öğrendiğim. Kendi geçmiş çağlarıma geri dönerek, yaşadıklarımı bir kez daha ölçüp biçerek, içimden tartışarak okudum. Erişkinlerin büyük iyi niyetlerinin yeterince bilgiyle donanmadığında önemli sorunlara yol açacağını bir kez daha ayırt ettim. Örnek vereyim: ‘Ergenle Cinsellik Konuşmak’ bölümü, 1960’ların hemen başındaki Cihangir’e götürdü beni. Erişkinler pek bir şey ‘konuşmadığından’ biz ergenlerin kendi aramızda konuştuklarımız, o acıklı gülünç konuşmalar yankıdı. (Selim İleri)

Kitapla ilgili detaylar.